شده كه نتواند مرد حق وى را اداء كند و اين خود ضررى است در حق وى . مثلا مردى دو همسر دارد بنامهاى فاطمه و رقيّه كه شب جمعه نوبت فاطمه و شب شنبه بايد نزد رقيّه برود حال اگر بدون اذن رقيّه هردو شب را نزد فاطمه ماند و تصميم گرفت شب يكشنبه را نزد رقيّه برود جايز نيست زيرا شب شنبه كه حق رقيّه است چه بسا از عروض موانع و حدوث حوادث خالى بوده ولى در شب يكشنبه اين موانع عارض شده و بدينوسيله از رفتن مرد نزد رقيّه ممانعت حاصل شود و در نتيجه حق وى بتأخير افتاده و متضرر گردد . قوله : و الآخر جوازها : يعنى و القول الاخر جواز الزيادة قوله : مطلقا : چه با رضايت ديگران و چه بدون آن . قوله : للاصل : مقصود اصالة الاباحه و اصالة الجواز است قوله : و لو قيل بتقييده بالضرر : ضمير مجرورى در [ تقييده ] به جواز زياد كردن در قسمت راجع است . قوله : يشقّ عليه : ضمير در [ عليه ] به زوج راجع است . قوله : كان حسنا : اينجمله جواب است براى [ لو قيل ] و ضمير مستتر در [ كان ] به قول بتقييد راجع است . قوله : و حينئذ فيتقيّد بما يندفع به الضرر : مقصود از [ حينئذ ] حين قلنا بجواز الزيادة فى صورت تحقق الضرر بوده و ضمير فاعلى در [ يتقيّد ] بجواز زيادى راجع است و ضمير مجرورى در [ به ] به ماء موصوله عود مىكند . قوله : و يتوقف ما زاد : يعنى ما زاد على ما يندفع به الضرر .